Matbaacılık Terimleri

Matbaacılık sizlerinde bildiği gibi hayatımızda önemli bir yere sahiptir. Matbaacıların ve sık matbaaya giden müşterilerin bilmesi gereken bazı matbaacılık terimleri vardır. Matbaa dediğimiz olay farklı baskım teknikleri ile çeşitli yüzeylere baskı yapılması ve bu baskıların sayıca çoğalmasıdır. Kitap baskı olarak da kullanılmaktadır.

Maatbacılığın Ne Gibi Yararları Vardır?

Sizlerinde bildiği gibi matbaa hayatı kolaylaştıran teknolojilerden bir tanesidir. Matbaa hayatımıza girdikten sonra, kitaplar oldukça kolay ve hızlı basılmaya başlanmıştır. Bu sayede kitaplar daha farklı bölgelere yayılmış ve ucuz olmuştur. Bu sayede bilgilere herkes ulaşmaya başlamıştır. Matbaanın başlamasından sonra gazetede yaygınlaşmıştır ve halk Avrupa’da yaşanan sosyal ve siyasal olayları öğrenebilmiştir.

Tüm Osmanlı gelişmelerin haberini almaya başlamıştır. Tüm bu iyi yönlerin yanında ufak bir dezavantajı vardır oda el yazması kitap oluşturan kişiler işsiz kalmıştır.

Matbaacılıktaki Bazı Terimler

Ajans: Bazı firmaların kendilerini tanıtması ve müşteri toplaması amacıyla reklam, el ilanları, broşürler gibi ürünlerin tasarımını oluşturan ve baskıya gönderen kuruluşlardır. Firmaların reklam yönleriyle ilgilenirler denebilir. Bu çalışmaların amacı firma veya şirketlerin başarısını arttırmaktır.

Kitap Baskıları: Bazı kitapların üretim ve dağıtım aşamalarını takip eden yerlerdir. Çoğu matbaanın en önemli müşterileridir.
Selefoncu: Matbaanın tasarımı tamamlanmış ürünü basmasının ardından basılan ürünleri çevresel etkenlerden korunması için özel malzemelerle kaplayacak olan kuruluşlara selefoncu denir. Selefoncuların amacı basılmış ürünlerin kalitesini arttırmaktır.
Cilt Evi: Genellikle birçok matbaanın kendi cilt evleri bulunmaktadır. Basımı ve selefonlanması tamamlanmış olan ürünlerin kapağını takmak, sesim, kırım ve dikiş gibi işlemlerinin yapıldığı yerdir.
Tram: Renkler içerisinde ara tonlara ulaşmak için kullanılır. Gözle göremediğimiz noktalardan yapılır.
Tire: Her rengin birbirinden bağımsız ayrı basıldığı işlemdir.
Ofset Baskı: Ofset baskı da matbaacılıkta bilinmesi gerekenler arasında yer almaktadır. Kitapların broşürlerin ve dergilerin baskılarında kullanılan teknolojiye denir.
Laminasyon: Basımı tamamlanmış ürünlerin çevresel etkenlerden korunması için yapılan selefonun vernik ya da lak malzemeler ile yapılması işlemidir.
Kırım Katlama: Genellikle broşürleri katlamak için kullanılır.
Matbaacılıktaki terimler çalışanlar ve müşteriler için çok önemlidir.
Sizde matbaacılık hakkında başka şeyler de öğrenmek isterseniz sitemizdeki diğer konu başlıklarını inceleyebilir, bilgi sahibi olabilirsiniz.

CMYK Nedir, CMYK Neden Kullanılır?

Matbaacılıkta kullanılan renk sayısı, temel olarak üçtür. CMY adı verilen 3 renkli matbaa çalışmaları, 70’li yıllardan sonra siyah rengin eklenmesi ile 4 renk formuna bürünmüştür. Matbaa basım renklerinde kullanılan 3 farklı rengin karışımından tam olarak siyah elde edilmemesi ve daha maliyetli olması, siyah rengin keşfedilmesini sağlamıştır.

Magenta, Cyan ve Yellow renklerini ifade eden CMY, siyahın anahtar renk olarak belirlenmesi, K harfinin eklenmesini sağlamıştır. CMYK teriminde kullanılan siyah, Key color olarak, 4 harf eklentisini sağlamıştır.

CMYK Neden Kullanılır?

CMYK, seçkin tasarımlarda kullanılır. Yani her rengin elde edilebilmesine olanak sağladığı için CMYK kullanımı tercih edilir. Kontrat oluşturabilmek için anahtar rengin kullanılması yani doğrudan CMYK kullanımı gereklidir.

Matbaacılık sistemlerinde hem mürekkepli basımlar hem boya kullanılarak yapılan basım işlemlerinde, CMYK kullanılması gereklidir. Ayrıca grafik çalışmaları ile yapılan tasarımlarda da program renklerinin matbaa edilebilmesi için CMYK kullanılması gereklidir.

Baskıya uygun tasarım uygulamaları için 4 renkli format kullanılır. Şayet tek yüzeye basım yapılıyor ise 4+0 tanıtımı, çift yüzey basımı yapılıyor ise 4+4 tanımı kullanılır. Elde edilen ve edilebilen tüm renkler, temelde bu 4 renkten elde edilebilmektedir. Siyah ana ve anahtar renk olarak, tüm renklerin elde edilebilmesini sağlayan temel faktördür.

CMYK Sisteminde Key Faktörü

Koyu tonları oluşturmak ve dengeleyebilmek için kullanılan Key, kontrat sağlar. Karşıtlık aşamasının elde edilebilmesi ve renklerin ideal tonajlarda sunulabilmesi için kullanılmaktadır.

Dijital tasarımlarda Adobe ve Photoshop gibi programlar kullanılarak oluşturulan tüm görsellerin CMYK kodlarında dizayn edilmesi gereklidir. Fosforlu, parlak gibi renkler, dijital ortamda yapıldığı gibi matbaacılıkta aynı renk tonlarını yansıtmaz. Dolayısıyla bilgisayar ortamında yapılan tüm tasarımların CMYK kodlarında renklendirilmesi gereklidir.

RGB ve CMYK

Matbaacılıkta kullanılan diğer renk sistemi de RGB olarak adlandırılır. Soyut ve somut olarak nitelendirilen RGB ve CMYK, tasarım ve görüntü almak üzere kullanılır. Her iki formatta RGB, soyut olarak değerlendirilen, CMYK somut olarak değerlendirilen sistemlerdir.

Ana oluşturma sistemini, bilgisayar ortamı yani dijital platform olarak düşünebiliriz. Dijital tasarımda RGB yani soyut format kullanılır. Tasarımın gerçeğe dönüştürülmesine yani matbaa edilmesinde ise somut renk sistemi yani CMYK formatı kullanılır.

RGB; elektronik ürünlerden kristalize ışık aracılığı ile renk skalası üretimi sağlayan sistemdir. Renk açılımları şöyledir;

  • R: Red (kırmızı)
  • G: Green (yeşil)
  • B: Blue (mavi)

CMYK baskı için RGB tasarım gereklidir. Elektronik cihazlarda, elektronik görsel sunu ve sunumlarda daima RGB formatı kullanılır. TV ekranlarından, mobil cihazlardan ve tüm dijital görsel sunumlardan RGB renk formatı ile yayın sağlanır.

Tv ekranlarında ve dijital görüntü sistemlerinde görünen piksel renkleri, RGB’dir. Ekranda kullanılan piksel sayılarına göre daha çok renk ve daha gerçekçi formda algılanır. Basım etkinliklerinde ise CMYK formatı kullanılır.

Dergi Basımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Dergi Basımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Dergi basımı, öncelikle içeriklerin hazırlanması ve tasarımın yapılmasıyla baskıya hazırlanır. Grafik çalışmaları ile bilgisayar ortamında dizayn edilen tüm sayfa ve sunular tamamlandıktan sonra basım aşamasına geçilir.

Dergi basımlarında firmaların tanıtımlarını belirten logo tasarımları ve firma bilgileri, en görsel kalitede sunulması gereklidir.

Dergi Basımında Özen Gösterilmesi Gerekenler

İç tasarımın yanı sıra kapak tasarımının nitelikle yapılması gereklidir. Yüksek çözünürlük ve ön kapak tasarımının ilgi çekici olmasına özen gösterilmelidir. Kağıt kalitesinin firmaya uygun seçilmesi gereklidir. Dergi içeriğine göre kağıt seçilmeli, gramaj ve kapak kağıdı, tasarıma uygun niteliklerde belirlenmelidir.

Dergi boyutları özenle seçilmeli ve tasarım- içerik- ebat birbiriyle senkronize edilmelidir. Yani görsel ve metin dizilimleri, ebatların en ideal şekilde kullanılmasına özen göstererek belirlenmelidir. Aşırı büyük görsel kullanımları veya aşırı küçük görsel kullanımlarından kaçınmalı, metin ve görsel uyumu, bütünsellik sunmalıdır.

Dergi Tasarımı Nasıl Yapılmalıdır?

Dergi basımlarında tasarım sadece içerikle alakalı değildir. Materyal tasarımı ve içerik tasarımı birbiriyle uyumlu ve amaca yönelik dizayn edilmelidir. Dergi boyutları ve içerik boyutları altın oran formunda ayarlanabilir. Altın oran sadece yüz simetrisinde değil mimaride de kullanılır. Yazı mimarisi, görsel dizaynı ve dergi basımında tam orantı kullanmak, metin dizilimlerinden görsel dizilimlerine dek uyumlu olarak tasarlamak, derginin daima göz alıcı olmasını sağlar.

Ayrıca orantısal format kullanmak, beyin algısı için kullanılması gereken formüllerdir. Bu formül; bir sayfaya bakarken, okuma yapılmasa dahi aynı anda tüm içeriklerin beyin tarafından algılanmasını sağlar. Dergi basım aşamaları öncesinde, orantılı bir tasarım yapılmalıdır.

Dergi Kalitesi Nasıl Belirlenir?

Kağıt gramajı, kapak gramajı ve kağıtların kalitesi özenle seçilmelidir. grafik boyutları ve dergi boyutları, kaliteyi belirleyen önemli faktörler arasında yer alır. Kağıt parlaklığı yada mat formlar, ürün seçkilerinin dizaynı, içeriklerin nitelikli bilgiler ve sağlam cümleler ile oluşturulması hem dergi kalitesini hem firma kalitesini belirler.

Dergi basımında kullanılan ek uygulamalar ise hem müşterilere şık sunumlar yapmak hem de firma hacminin cömert yansımasını sunmak adına önemlidir. Gofre uygulaması ile logonun hazırlanması, varak çizgilerin estetikle uygulanması yine firma bakış açısıyla alakalı bilgiler sunar.

Dergi basım örnekleri incelenerek, kaliteli formlar değerlendirilebilir. Hammadde, kullanılan boya malzemeleri, kullanılan basım tekniklerinin her biri dergi kalitesinde önem teşkil eder.

Dergi Basımı Fiyatları Nasıl Belirlenir?

Dergi basımı, seçilen kağıt kalitesinden kapak tasarımına dek pek çok faktörün değerlendirilmesini gerektirir. Derginin kaç sayfa olarak dizayn edildiği, basım tekniğinin nasıl yapıldığı, ciltleme tekniği, ek matbaa uygulamaları gibi pek çok unsura göre fiyat belirlemesi yapılır.

Genişlik ve uzunluk, kağıt gramajı, sayfa yapıları gibi özelliklerin yanı sıra parlak ya da mat selefon uygulamaları, lak ve varak uygulamaları ile kabartma dizaynı, ek fiyat belirten yöntemler arasında yer alır. Adet sayısına göre toplam fiyat belirlemesi yapılır.